Kopenhag David Collection Müzesi’nde İznik çinilerine ait geniş bir koleksiyona rastladığımda çok gurur duydum. Dünyanın pek çok ünlü müzesinde (ben Rijskmuseum’da görmüştüm) sergilenen İznik çinilerinin kıymetini biz ne kadar biliyoruz, o tartışılır. İznik’e gidiş gelişlerimde, İznik’in kültürel mirasının ve çinilerimizin turizm potansiyelinin hak ettiği gibi kullanamadığımızı görüp üzülüyorum. (Bu kıymet konusu genel durumumuz aslında, müzenin ilk yazısı .)
David Collection’da 16. yüzyıla ait İznik çini örnekleri sergileniyor. 1510 yılından 1600 yılına kadar farklı tarihlere ait her biri hikayeleri ile sunulan İznik çinileri. 16. yüzyıl Osmanlı’nın gücü ve yapılan mimari yapılarda çininin kullanılmasına paralel olarak İznik çinisinin de en ihtişamlı dönemi.
Eserlerin alt kısımlarında kısa bilgi notları mevcuttu. Ben NFC desteği ile müze uygulamasından eriştiğim eserin önemi ve anlamını anlatan detaylı metinleri tercih ettim.
Eserin ait olduğu dönem , erken tarih örneklerindeki Çin seramikleri etkisi, Babanakkaş / çiçek / ağaç motifleri ve anlamları, kullanılan renkler, doğal boyaların hangi bölgelerden geldiği, 1560 larda toprak kırmızısının İznik çinisinde kullanılmaya başlanılıp zamanla belirgin karakteristik özelliği oluşturması gibi bilgiler meraklısına detaylı olarak anlatılıyor. Geniş koleksiyonu detaylı gezmek isterseniz müzeye epey vakit ayırmalısınız. Web sitesi de oldukça iyi, koleksiyondaki eserlerin detaylarına ulaşılabiliyor.
Hikayeleri ile desteklenince eserin değeri kat kat artıyor. Çünkü müzede sadece bakıp geçmek istemeyen ve anlam peşinde olan çoğunluk var. Ve biz Türkiye’deki müzelerimizde sergileme konusunda kendimizi çok geliştirmeliyiz. Bizde en önemli etken , “eser” var ama değerini gösteremiyoruz, bazen kısacık bir açıklama notu bile bulunmuyor. Sadece yabancı turistler için sergilemeyi kast etmiyorum, kendimize de anlamlarını anlatabilmeliyiz ki kültürümüze de daha iyi sahip çıkalım.
Anadolu’ya ait çinilerin David Samling Müzesi’nde muhteşem sergilenişini ne kadar kıskandığım belli oluyor herhalde 😃 O zaman biraz da biz kıskandıralım.
UNESCO Yaşayan İnsan Hazineleri modelini duydunuz mu? Somut olmayan kültürel mirasın korunmasını amaçlayan, kültürü üreten usta insanların rolünü vurgulayan bir program.
İznik Çini sanatı kültürünü aktaran Yaşayan İnsan Hazinelerimizden Adil Can Güven’i atölyesinde ziyaret edip, İznik çinilerini kendisinden dinleyebildiğim için çok şanslı hissediyorum kendimi. “İznik Çinisini nasıl tanırız, klasik İznik Çinisinde hangi renkler kullanılır? “sorumuzu, “Hangi dönem İznik çinileri?” diye soruyla yanıtlamıştı. Tarihsel olarak birbirinden farklı ve güzel pek çok dönemi anlatmıştı. İznik’te varolan pek çok çini atölyesinin yanında Adilcan Nursan Sanat Atölye’sinin farklı olarak öne çıkması , Yaşayan İnsan Hazinesi olması hiç tesadüf değil. Sakince, tüm bilgeliği ile çini sanatının tarihini ve inceliklerini anlatıyor. 🙏 İznik’e yolunuz düştüğünde Adilcan Nursan Sanat Atölye‘sine de gidin lütfen.
Son eser, 18.-19. Yüzyıl Kütahya çinilerinden. Kütahya da o dönemde pek çok Ermeni çini ustasından bahsedilmiş açıklamalarda.
Blogger 📝
