ESKİ DÜNYA SEYAHATNAMESİ-İLBER ORTAYLI

İlber Ortaylı’nın seyyah kişiliği ve güzel akıcı anlatımının birleştiği, “Eski Dünya Seyahatnamesi”kitabını ı okurken,  dünyanın bir çok noktasını dolaştım ve bu yerler hakkında kitaplarda rastlayamayacağımız tarih bilgilerine ulaştım. Tarih ve seyyahlık ikisi birbirine çok yakışan olgular, hele benim gibi görerek öğrenme kısmı ağır basanlar için.  Bir gün o yerleri kendim de uzun uzun gezerim  inşallah.

Kitapevlerinde gözüne takılıp da henüz karar verememiş olanlar için kitabın biraz detaylarından bahsetmek istiyorum.  Gerçi yeni bir kitap değil, 2007 yılında Aşina kitaplar yayınları tarafından basılmış.

İlber Ortaylı, kitabında önce bizi Osmanlı imparatorluğunun o gepgeniş sınırları içerisinde gezintiye çıkarıyor. Osmanlı  adil düzenleri ile bir çok yerde barışı en uzun süre sağlayan imparatorluk olmuş , buna en güzel örnek ortadoğu. İsrail devletinin kuruluşu çok yeni 1948, onun öncesinde ortadoğunun  büyük bir kısmında 400 yıl boyunca  dinlerin birbirine saygılı olduğu Osmanlı yönetimi varmış.

Sadece tarihini anlatmakla kalmıyor, bizi  tek tek gezdirdiği bölgelerin; kültürünü, yaşayan etnik milletlerin bu kültüre etkisini de çok güzel bir şekilde açıklıyor. Devamında Osmanlı’nın ardından kurulan devletlerle geçmişten günümüze diplomatik ilişkilerimizden bahsediyor, yeri geldiğinde  mevcut dış siyasetimizde gördüğü hataları  önerilerini sunarak belirtiyor.

Bugünkü diplomatik bağlantılarımız nedeniyle ilişkide olduğumuz İspanya’dan Roma,  Çin, Hindistan, Japonya’ya kadar belirli ülkelerle geçmişteki bağlarımız ve bu güne kadar ki tarihsel gelişimlerini yalın diliyle anlatıyor.

Diplomasinin çok güçlü bir tarih bilgisi gerektirdiğini ve aslında bizim bir çok dili bilip yabancı arşivleri karıştıracak  uzmanımızın olmadığını görüyoruz. Aslında kitabın genelinde araştırma ve yazılı kaynakların biz türklerin eksikliği olduğunu hissediyorsunuz. Allahtan Evlliya Çelebi varmış da   gezdiği yerleri  yazmış.

Kitap hakkında tek olumsuz sayılabilecek nokta; aralarda eski dünya ve yeni   hallerini görebileceğimiz haritaların olmayışı, sonraki basımlara eklerler diye umut ediyorum.